Nowa definicja muzeum ICOM w świetle interpretacji dyrektorów polskich muzeów. Praktyka instytucjonalna i uwarunkowania systemowe
Nowa definicja muzeum ICOM w świetle interpretacji dyrektorów polskich muzeów. Praktyka instytucjonalna i uwarunkowania systemowe
StatusVoR
Alternative title
The new ICOM museum definition in the interpretations of directors of polish museums. Institutional practice and systemic conditions
Authors
Szpaderski, Adam
Monograph
Monograph (alternative title)
Date
2026-05-29
Publisher
Journal title
Muzealnictwo
Issue
67
Volume
Pages
Pages
89-102
DOI
ISSN
0464-1086
ISSN of series
Access date
2026-05-29
Abstract PL
Nowa definicja muzeum ICOM z 2022 r. przesuwa akcent w stronę funkcji społecznych i partycypacyjnych, stawiając przed muzeami wyzwania interpretacyjne i zarządcze. Dotychczasowe badania, opisane w literaturze przedmiotu, koncentrowały się w dużej mierze na ujęciach teoretycznych oraz często przyjmowały perspektywę uniwersalistyczną, co pozostawia przestrzeń dla analiz empirycznych dotyczących sposobów rozumienia definicji przez praktyków działających w lokalnych systemach muzealnych. Celem artykułu jest rekonstrukcja interpretacji definicji ICOM przez dyrektorów polskich muzeów oraz analiza jej wpływu na praktykę instytucjonalną. Badanie miało charakter jakościowo eksploracyjny i opierało się na wywiadach pogłębionych z dyrektorami wybranych muzeów prowadzonych bądź współprowadzonych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Próbę wzbogacono o ekspertów specjalizujących się w badaniu sektora muzealnego. Wyniki wskazują, że proces wdrażania definicji przebiega w warunkach napięcia między prymatem ochrony dziedzictwa a nowymi funkcjami społecznymi. Ma on jednocześnie charakter zróżnicowany, zależny od specyfiki, możliwości i otoczenia instytucji, co prowadzi do wykształcenia u dyrektorów postawy selektywnej adaptacji. W związku z tym definicja ICOM pełni przede wszystkim funkcję ramy interpretacyjnej, a jej wpływ na zarządzanie jest ograniczony przez uwarunkowania systemowe. Badanie podkreśla znaczenie kontekstu instytucjonalnego w analizie zmian w sektorze muzealnym.
Abstract EN
Tthe 2022 ICOM museum definition shifts the emphasis toward social and participatory functions, posing new interpretive and managerial challenges for museums. Previous research discussed in the literature has largely focused on theoretical approaches and has often adopted a universalist perspective, leaving room for empirical analyses of how
the definition is understood by practitioners operating within local museum systems. the aim of this article is to reconstruct how directors of Polish museums interpret the ICOM
definition and to analyze its influence on institutional practice. the study adopts a qualitative, exploratory approach and is based on in-depth interviews with museum directors
and experts. the findings indicate that the process of implementing the definition unfolds under conditions of tension between the primacy of heritage protection and the new
social functions articulated in the definition, and takes a differentiated form depending on institutional characteristics, capacities, and context. this leads directors to adopt
a stance of selective adaptation. as a result, the ICOM definition functions primarily as an interpretive framework, while its influence on management is constrained by systemic conditions. the study highlights the importance of institutional context in analyzing changes in the museum sector.
Abstract other
Keywords PL
definicja muzeum ICOM
zarządzanie strategiczne w muzeach
dyrektorzy muzeów
uwarunkowania systemowe funkcjonowania muzeów
praktyka instytucjonalna
badania jakościowe
negocjowanie znaczeń w instytucjach kultury
selektywna adaptacja
przywództwo w muzeach
polski system muzealny
zarządzanie strategiczne w muzeach
dyrektorzy muzeów
uwarunkowania systemowe funkcjonowania muzeów
praktyka instytucjonalna
badania jakościowe
negocjowanie znaczeń w instytucjach kultury
selektywna adaptacja
przywództwo w muzeach
polski system muzealny
Keywords EN
ICOM museum definition
strategic management in museums
museum directors
systemic conditions of museum operations
institutional practice
qualitative research
meaning-making in cultural institutions
selective adaptation
leadership in museums
Polish museum system
strategic management in museums
museum directors
systemic conditions of museum operations
institutional practice
qualitative research
meaning-making in cultural institutions
selective adaptation
leadership in museums
Polish museum system
Keywords other
Sustainable Development Goals
Exhibition title
Place of exhibition (institution)
Exhibition curator
Type
License type
Funder
Time range from
Time range to
Contact person name
Related publication
Related publication
Grant/project name
Collections
Views
0Acquisition Date20.10.2022
Downloads
0Acquisition Date20.10.2022
Altmetrics©
Dimensions
Google Scholar
