Mark Davis's (1999) theoretical model of empathy has garnered significant interest from researchers, as the multidimensional approach to empathy has been shown to be both theoretically and practically valid. The Polish adaptation of the empathy measurement method (Kaźmierczak et al., 2007) has proven effective across numerous studies, though one limitation is the scale's length (28 items). Motivated by successful efforts to develop shorter empathy scales (Grevenstein, 2020; Ingoglia et al., 2016), we set out to create a brief version of the scale in Polish. Based on the results of CFA conducted on two independent samples (n1 = 1841; n2 = 1835), we propose a 15-item version of the SWE-short (referred to as S-SWE). Similar to the 2007 version, the Polish SWE-short comprises three components: Empathic Concern, Personal Distress, and Perspective Taking. The analyses provide strong evidence that the SWE-short aligns well with the theoretically predicted model. While the reliabilities of all subscales are comparable to or slightly lower than those of the full version (Kaźmierczak et al., 2007), they are consistent with the results obtained by Davis (1980). Notably, negatively worded items were removed, as recommended by earlier research (Ingoglia et al., 2016). The intercorrelations between the empathy dimensions remained consistent with those observed in the original SWE. Convergent validity of the short version of the scale was also confirmed. Two from the SWE-short subscales were negatively correlated with psychopathy, Machiavellianism and narcissism. Additionally, measurement invariance between women and men was examined, and no significant differences due to measurement bias were identified.
Niniejsza publikacja stanowi dogłębny i wszechstronny komentarz do artykułu 1 Konstytucji RP, który głosi, że „Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli”. Autor przeprowadza szczegółową analizę prawną, historyczną i filozoficzną tego przepisu, skupiając się na fundamentalnych, choć często niedostrzeganych przez doktrynę, różnicach znaczeń terminów „wspólne dobro” i „dobro wspólne”. Ten pierwszy przynależy do – kształtującej się w dobie renesansu – tradycji racji stanu i bezpośrednio nawiązuje do art. 1 Konstytucji kwietniowej z 1935 roku, w której istnienie i sprawność państwa stanowiły wartość nadrzędną, a na pierwszym planie były obowiązki jednostki wobec zbiorowości. Z kolei użyty w Konstytucji z 1997 roku termin „dobro wspólne” zakorzeniony jest w sięgającej starożytności tradycji klasycznej. W tej perspektywie dobro wspólne definiuje się jako sumę warunków życia społecznego umożliwiających integralny rozwój jednostek, co zakłada służebną rolę państwa wobec obywateli.
Autor analizuje prace przygotowawcze do Konstytucji z 1997 r., zwracając szczególną uwagę na – kluczową dla rozumienia art. 1 – zmianę szyku wyrazów, dokonaną na forum Zgromadzenia Narodowego, na mocy jednogłośnie przyjętej poprawki w trakcie drugiego czytania projektu Konstytucji. Argumentuje, że krok ten oznaczał radykalną przebudowę aksjologii konstytucyjnej i wyrażał świadome odejście ustrojodawcy od uznania prymatu państwa na rzecz perspektywy personalistycznej, w której pierwszą wartością jest dobro jednostki.
Przyrodzona godność człowieka jako wartość konstytucyjna nie znajduje się w konflikcie z dobrem wspólnym, lecz stanowi jego wewnętrzny, strukturalny element i główne uzasadnienie aksjologiczne dla zasady dobra wspólnego wyrażonej w art. 1. W tej optyce wolności i prawa konstytucyjne stanowią kluczowy element państwa jako dobra wspólnego.
Autor podejmuje polemikę z niektórymi wypowiedziami doktryny, zmierzającymi do uznania wyrażeń „wspólne dobro” i „dobro wspólne” za synonimiczne. Komentarz zawiera również analizę orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, które okazuje się niespójne i nierzadko ignoruje intencje ustrojodawcy uwyraźnione w trakcie prac przygotowawczych.
Komentarz zawiera cenne zestawienie artykułów pierwszych konstytucji państw europejskich oraz postanowień dotyczących dobra wspólnego zawartych w tych konstytucjach.
The purpose of this article is to analyse the compliance of Polish regulations prohibiting veterinary surgeons from advertising with EU law, particularly Directive 2006/123/EC on in the internal market and Directive 2000/31/EC on certain aspects of electronic commerce. Particular attention is given to the impact of this compliance (or lack thereof) on disciplinary proceedings against members of the profession. The analysis indicates that Polish regulations, including Article 29 of the Act on Veterinary Facilities and Resolution No. 116/2008/IV of the National Veterinary Council, violate the EU principle of the free movement of services, specifically the right of veterinary surgeons to use commercial communications. This non-com-pliance necessitates the application of the principle of the primacy of EU law, meaning that disciplinary courts should consider EU regulations as ‘more lenient laws’ within the meaning of Article 4 § 1 of the Penal Code. The findings highlight the need to align Polish regulations with EU standards, ensuring that veterinary surgeons can use permissible forms of promotion in a manner consistent with professional ethics and the protection of the public interest.
Przedmiot niniejszego komentarza stanowi obszerny artykuł Konstytucji RP w całości poświęcony Narodowemu Bankowi Polskiemu – centralnemu bankowi państwa (NBP dotyczy także sześć innych przepisów ustawy zasadniczej). Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r. jest pierwszą polską ustawą zasadniczą okre- ślającą status NBP, czyniąc to w sposób odpowiadający ogólnemu w skali globalnej i europejskiej nowemu podejściu do instytucji banku centralnego, które wyraża się w uznaniu potrzeby zapewnienia bankowi centralnemu, jako swoistej „władzy monetarnej”, niezależności w stosunku do władzy politycznej. Określenie „niezależność” w Konstytucji RP nie występuje (nie ma go także w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. o NBP), jednakże niezależność jest w orzecznictwie i w doktrynie uznana za konstytucyjną zasadę charakteryzującą pozycję polskiego banku centralnego. Umożliwia to sytuowanie centralnego banku państwa RP poza klasycznym trójpodziałem władz, a powoduje również potrzebę rozważenia kwestii odpowiedzialności konstytucyjnej Prezesa NBP, zakresu kontroli działalności banku centralnego przez Najwyższą Izbę Kontroli i charakteru prawnego aktów normatywnych wydawanych przez organy NBP.
Pozostałe osiągnięcia naukoweMonografia (zamknięty dostęp)Monograph
The article presents a research project investigating the biographical experiences of upward mobility and class reproduction. The project involved biographical-narrative interviews with academics, artists, and business managers who had experienced intergenerational upward mobility over the course of their lives or who were following in the career paths of at least one of their parents. The article focuses on methodological aspects. Drawing on the principles of reflexive sociology, particular attention is given to the role of the researchers’ positionality throughout the research process and the need to continuously contextualize it in the course of teamwork. Given the focus of the research on class and biography, it is important to consider class in a rigorous manner as a key category influencing the situation of the biographical interview, the interpretation of the collected material, the emotional labor of the researchers, and the dynamics of the research team.
