Recent Submissions

Rola psychologii w procesie podejmowania decyzji przez zawodowych uczestników postępowania karnego - badania jakościowe

Zbiór danych obejmuje materiał empiryczny zgromadzony w jakościowym badaniu sposobu dokonywania oceny wiarygodności zeznań świadków przez przedstawicieli organów procesowych w polskim postępowaniu karnym. Dane pozyskano metodą indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI). Przeprowadzono 61 wywiadów: 31 z sędziami wydziałów karnych sądów rejonowych i 30 z prokuratorami prokuratur rejonowych. Wywiady realizowano od marca do października 2018 roku; prowadziło je trzech badaczy, a czas trwania pojedynczego wywiadu wynosił od 45 do 60 minut. Wywiady nagrywano, a nagrania posłużyły do sporządzenia transkrypcji i zostały następnie usunięte z nośników. Dobór respondentów miał charakter celowy. Punktem wyjścia były sądy rejonowe objęte wcześniejszym etapem projektu (analizą akt sądowych) oraz prokuratury rejonowe działające w tych samych ośrodkach; wobec niższej od zakładanej liczby zgód przeprowadzono losowanie kolejnych jednostek. Ostatecznie w badaniu uczestniczyli sędziowie sądów rejonowych w Poznaniu (Grunwald-Jeżyce), Zamościu, Puławach, Gdańsku (Południe), Grudziądzu, Krakowie (Nowa Huta, Śródmieście), Piszu, Łomży, Kielcach i Wysokiem Mazowieckiem oraz prokuratorzy prokuratur rejonowych w Poznaniu (Grunwald), Pile, Puławach, Gdańsku (Śródmieście), Grudziądzu, Krakowie (Nowa Huta, Krowodrza, Śródmieście Zachód) i Łomży. Udział w badaniu był dobrowolny. Charakterystyka grupy badawczej: 35 mężczyzn i 26 kobiet (sędziowie: 16 mężczyzn, 15 kobiet; prokuratorzy: 19 mężczyzn, 11 kobiet). 58 z 61 respondentów uzyskało uprawnienia zawodowe w wyniku ukończenia aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, pozostali trzej – w wyniku przejścia z zawodu prokuratora. Staż pracy w zawodzie wynosił od 2 do 29 lat (średnia 11,7 roku; sędziowie 12,5, prokuratorzy 10,9), a przeciętny staż pracy w wydziale karnym – 11,2 roku. Narzędziem badawczym był scenariusz wywiadu obejmujący trzy obszary problemowe: (1) przebieg, umiejscowienie w czasie i kryteria oceny wiarygodności zeznań świadków oraz źródła wiedzy i samoocena kompetencji w tym zakresie; (2) rola biegłego psychologa w psychologicznej ocenie zeznań, w tym przesłanki i kryteria wyboru biegłego oraz oczekiwania wobec opinii sądowo-psychologicznych; (3) rola wiedzy psychologicznej w pracy organów procesowych, jej źródła, samoocena i zgłaszane potrzeby szkoleniowe. Wypowiedzi respondentów poddano usystematyzowaniu przy użyciu klucza kodowego i analizie z wykorzystaniem oprogramowania wspierającego analizę danych jakościowych QDA Miner Lite. Zbiór ma charakter zanonimizowany: respondentom przypisano kody alfanumeryczne (c1–c61), a nagrania audio zostały trwale usunięte po wykonaniu transkrypcji. Dane pozwalają na wtórne analizy dotyczące m.in. kryteriów oceny dowodów osobowych, roli wiadomości specjalnych z zakresu psychologii w procesie karnym, praktyki powoływania i oceny biegłych psychologów oraz potrzeb szkoleniowych sędziów i prokuratorów. Typ danych: dane jakościowe – transkrypcje wywiadów, klucz kodowy, scenariusz wywiadu Metoda: indywidualne wywiady pogłębione (IDI) Wielkość próby: 61 respondentów (31 sędziów, 30 prokuratorów)
Dane badawczeOtwarte dane badawcze
2026-06-30
other

Hałas jako dystraktor efektywnej pracy. Przegląd rozwiązań wspierających komfort akustyczny w sytuacji pracy

Jeran, Agnieszka
Silence, and more broadly acoustic comfort, is essential for effective work, particularly in office-based and cognitive contexts. While occupational health and safety standards formally regulate acceptable noise levels, the importance of quiet is especially evident in the experiences of individuals with sensory hypersensitivity. Although noise is often normalized in everyday environments, even habituated exposure can impair key aspects of mental performance, including learning, information processing, and creative thinking, while also negatively affecting employee well-being. In situations where silence is insufficient – such as open-plan offices, shared workspaces, or home environments -there is a growing need to implement solutions that address the demand for quieter conditions. This article explores how technical and organizational measures, alongside individual strategies, can support acoustic comfort in the workplace. Drawing on a narrative review of the literature and selected best practices, three primary approaches to noise management are identified: attenuation (e.g.,sound-absorbing materials), masking (e.g., white noise), enforced silence (e.g., designated quiet zones). The findings highlight that effective noise management requires a systemic approach that integrates both institutional and individual actions. Ultimately, it is not the elimination of sound, but the thoughtful organization of the acoustic environment that determines the quality of cognitive work.
Otwarty dostępArtykułyJournal article
2026-04-15
cc-by

Democratic hypocrisy in practice: a panel study of revealed preferences for liberal democracy in Poland

Democratic hypocrisy – the tendency for citizens to express support for democratic norms in the abstract while tolerating violations of those norms when doing so serves their partisan interests – has been identified as a potential threat to liberal democracy in conditions of affective polarisation. Yet existing research has relied on declared preferences, leaving open the question of whether such hypocrisy manifests itself in the kinds of multidimensional choices that characterise real political decision-making. Using a conjoint experiment embedded in a three-wave panel survey spanning Poland’s transition from illiberal PiS incumbency to a pro-democratic KO-led coalition government, I examine whether citizens’ revealed preferences for liberal democracy change when power changes hands. Results show that Polish citizens consistently punish candidates who espouse illiberal views, and that this tendency is not significantly altered by the change of government, even among citizens who are highly affectively polarised. Contrary to expectations, citizens polarised in favour of the former incumbent party did not become more protective of liberal-democratic norms after losing power. These findings suggest that revealed preferences for liberal democracy are more stable than theories of democratic hypocrisy would predict, but also that democratic restoration cannot rely on a natural correction in public attitudes following a change of government.
Otwarty dostępArtykułyJournal article