Nowa definicja muzeum ICOM w świetle interpretacji dyrektorów polskich muzeów. Praktyka instytucjonalna i uwarunkowania systemowe

StatusVoR
dc.abstract.enTthe 2022 ICOM museum definition shifts the emphasis toward social and participatory functions, posing new interpretive and managerial challenges for museums. Previous research discussed in the literature has largely focused on theoretical approaches and has often adopted a universalist perspective, leaving room for empirical analyses of how the definition is understood by practitioners operating within local museum systems. the aim of this article is to reconstruct how directors of Polish museums interpret the ICOM definition and to analyze its influence on institutional practice. the study adopts a qualitative, exploratory approach and is based on in-depth interviews with museum directors and experts. the findings indicate that the process of implementing the definition unfolds under conditions of tension between the primacy of heritage protection and the new social functions articulated in the definition, and takes a differentiated form depending on institutional characteristics, capacities, and context. this leads directors to adopt a stance of selective adaptation. as a result, the ICOM definition functions primarily as an interpretive framework, while its influence on management is constrained by systemic conditions. the study highlights the importance of institutional context in analyzing changes in the museum sector.
dc.abstract.plNowa definicja muzeum ICOM z 2022 r. przesuwa akcent w stronę funkcji społecznych i partycypacyjnych, stawiając przed muzeami wyzwania interpretacyjne i zarządcze. Dotychczasowe badania, opisane w literaturze przedmiotu, koncentrowały się w dużej mierze na ujęciach teoretycznych oraz często przyjmowały perspektywę uniwersalistyczną, co pozostawia przestrzeń dla analiz empirycznych dotyczących sposobów rozumienia definicji przez praktyków działających w lokalnych systemach muzealnych. Celem artykułu jest rekonstrukcja interpretacji definicji ICOM przez dyrektorów polskich muzeów oraz analiza jej wpływu na praktykę instytucjonalną. Badanie miało charakter jakościowo eksploracyjny i opierało się na wywiadach pogłębionych z dyrektorami wybranych muzeów prowadzonych bądź współprowadzonych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Próbę wzbogacono o ekspertów specjalizujących się w badaniu sektora muzealnego. Wyniki wskazują, że proces wdrażania definicji przebiega w warunkach napięcia między prymatem ochrony dziedzictwa a nowymi funkcjami społecznymi. Ma on jednocześnie charakter zróżnicowany, zależny od specyfiki, możliwości i otoczenia instytucji, co prowadzi do wykształcenia u dyrektorów postawy selektywnej adaptacji. W związku z tym definicja ICOM pełni przede wszystkim funkcję ramy interpretacyjnej, a jej wpływ na zarządzanie jest ograniczony przez uwarunkowania systemowe. Badanie podkreśla znaczenie kontekstu instytucjonalnego w analizie zmian w sektorze muzealnym.
dc.affiliationWydział Nauk Społecznych w Warszawie
dc.affiliationInstytut Nauk Społecznych
dc.contributor.authorSzpaderski, Adam
dc.date.access2026-05-29
dc.date.accessioned2026-06-03T08:16:04Z
dc.date.available2026-06-03T08:16:04Z
dc.date.created2026
dc.date.issued2026-05-29
dc.description.accesstimeat_publication
dc.description.issue67
dc.description.physical89-102
dc.description.sdgIndustryInnovationAndInfrastructure
dc.description.sdgSustainableCitiesAndCommunities
dc.description.versionfinal_published
dc.identifier.doi10.69500/m.109
dc.identifier.eissn2391-4815
dc.identifier.issn0464-1086
dc.identifier.urihttps://share.swps.edu.pl/handle/swps/2381
dc.identifier.weblinkhttps://rocznikmuzealnictwo.nim.gov.pl/index.php/m/article/view/109
dc.languagepl
dc.language.otheren
dc.pbn.affiliationnauki o zarządzaniu i jakości
dc.rightsCC-BY-NC
dc.rights.questionYes_rights
dc.share.articleOPEN_JOURNAL
dc.subject.enICOM museum definition
dc.subject.enstrategic management in museums
dc.subject.enmuseum directors
dc.subject.ensystemic conditions of museum operations
dc.subject.eninstitutional practice
dc.subject.enqualitative research
dc.subject.enmeaning-making in cultural institutions
dc.subject.enselective adaptation
dc.subject.enleadership in museums
dc.subject.enPolish museum system
dc.subject.pldefinicja muzeum ICOM
dc.subject.plzarządzanie strategiczne w muzeach
dc.subject.pldyrektorzy muzeów
dc.subject.pluwarunkowania systemowe funkcjonowania muzeów
dc.subject.plpraktyka instytucjonalna
dc.subject.plbadania jakościowe
dc.subject.plnegocjowanie znaczeń w instytucjach kultury
dc.subject.plselektywna adaptacja
dc.subject.plprzywództwo w muzeach
dc.subject.plpolski system muzealny
dc.swps.sciencecloudsend
dc.titleNowa definicja muzeum ICOM w świetle interpretacji dyrektorów polskich muzeów. Praktyka instytucjonalna i uwarunkowania systemowe
dc.title.alternativeThe new ICOM museum definition in the interpretations of directors of polish museums. Institutional practice and systemic conditions
dc.title.journalMuzealnictwo
dc.typeJournalArticle
dspace.entity.typeArticle