Rola psychologii w procesie podejmowania decyzji przez zawodowych uczestników postępowania karnego - badania jakościowe

dc.abstract.enZbiór danych obejmuje materiał empiryczny zgromadzony w jakościowym badaniu sposobu dokonywania oceny wiarygodności zeznań świadków przez przedstawicieli organów procesowych w polskim postępowaniu karnym. Dane pozyskano metodą indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI). Przeprowadzono 61 wywiadów: 31 z sędziami wydziałów karnych sądów rejonowych i 30 z prokuratorami prokuratur rejonowych. Wywiady realizowano od marca do października 2018 roku; prowadziło je trzech badaczy, a czas trwania pojedynczego wywiadu wynosił od 45 do 60 minut. Wywiady nagrywano, a nagrania posłużyły do sporządzenia transkrypcji i zostały następnie usunięte z nośników. Dobór respondentów miał charakter celowy. Punktem wyjścia były sądy rejonowe objęte wcześniejszym etapem projektu (analizą akt sądowych) oraz prokuratury rejonowe działające w tych samych ośrodkach; wobec niższej od zakładanej liczby zgód przeprowadzono losowanie kolejnych jednostek. Ostatecznie w badaniu uczestniczyli sędziowie sądów rejonowych w Poznaniu (Grunwald-Jeżyce), Zamościu, Puławach, Gdańsku (Południe), Grudziądzu, Krakowie (Nowa Huta, Śródmieście), Piszu, Łomży, Kielcach i Wysokiem Mazowieckiem oraz prokuratorzy prokuratur rejonowych w Poznaniu (Grunwald), Pile, Puławach, Gdańsku (Śródmieście), Grudziądzu, Krakowie (Nowa Huta, Krowodrza, Śródmieście Zachód) i Łomży. Udział w badaniu był dobrowolny. Charakterystyka grupy badawczej: 35 mężczyzn i 26 kobiet (sędziowie: 16 mężczyzn, 15 kobiet; prokuratorzy: 19 mężczyzn, 11 kobiet). 58 z 61 respondentów uzyskało uprawnienia zawodowe w wyniku ukończenia aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, pozostali trzej – w wyniku przejścia z zawodu prokuratora. Staż pracy w zawodzie wynosił od 2 do 29 lat (średnia 11,7 roku; sędziowie 12,5, prokuratorzy 10,9), a przeciętny staż pracy w wydziale karnym – 11,2 roku. Narzędziem badawczym był scenariusz wywiadu obejmujący trzy obszary problemowe: (1) przebieg, umiejscowienie w czasie i kryteria oceny wiarygodności zeznań świadków oraz źródła wiedzy i samoocena kompetencji w tym zakresie; (2) rola biegłego psychologa w psychologicznej ocenie zeznań, w tym przesłanki i kryteria wyboru biegłego oraz oczekiwania wobec opinii sądowo-psychologicznych; (3) rola wiedzy psychologicznej w pracy organów procesowych, jej źródła, samoocena i zgłaszane potrzeby szkoleniowe. Wypowiedzi respondentów poddano usystematyzowaniu przy użyciu klucza kodowego i analizie z wykorzystaniem oprogramowania wspierającego analizę danych jakościowych QDA Miner Lite. Zbiór ma charakter zanonimizowany: respondentom przypisano kody alfanumeryczne (c1–c61), a nagrania audio zostały trwale usunięte po wykonaniu transkrypcji. Dane pozwalają na wtórne analizy dotyczące m.in. kryteriów oceny dowodów osobowych, roli wiadomości specjalnych z zakresu psychologii w procesie karnym, praktyki powoływania i oceny biegłych psychologów oraz potrzeb szkoleniowych sędziów i prokuratorów. Typ danych: dane jakościowe – transkrypcje wywiadów, klucz kodowy, scenariusz wywiadu Metoda: indywidualne wywiady pogłębione (IDI) Wielkość próby: 61 respondentów (31 sędziów, 30 prokuratorów)
dc.affiliationWydział Psychologii w Katowicach
dc.affiliationInstytut Psychologii
dc.contributor.authorKabzińska, Joanna
dc.coverage.from2018-01-01
dc.coverage.to2020-12-31
dc.dataset.version1
dc.date.accessioned2026-09-03T08:15:11Z
dc.date.available2026-09-02
dc.description.accessDostęp ograniczony – dane udostępniane na wniosek, po zawarciu umowy o wykorzystanie danych. Zbiór zawiera transkrypcje wywiadów z sędziami i prokuratorami wydziałów karnych, przeprowadzonych w niewielkiej liczbie jednostek. Ze względu na wąską populację zawodową oraz obecność w wypowiedziach szczegółów dotyczących lokalnych warunków pracy, konkretnych spraw i osób trzecich, samo zakodowanie respondentów nie eliminuje ryzyka ich reidentyfikacji. Ograniczenie dostępu służy ochronie danych osobowych uczestników badania oraz osób w wywiadach wzmiankowanych, a także zachowaniu warunków, na jakich udzielono zgody na udział w badaniu. Na wniosek udostępniane są zanonimizowane transkrypcje indywidualnych wywiadów pogłębionych przeprowadzonych z sędziami i prokuratorami. Nagrania audio nie wchodzą w skład zbioru – zostały trwale usunięte po sporządzeniu transkrypcji i nie mogą być udostępnione. Udostępnienie może objąć całość transkrypcji albo ich część odpowiadającą zakresowi wskazanemu we wniosku, jeżeli węższy zakres jest wystarczający dla realizacji zadeklarowanego celu. Dostęp może uzyskać osoba, która: prowadzi działalność naukową i posiada afiliację w uczelni, instytucie badawczym lub innej jednostce naukowej, albo realizuje badanie w ramach studiów doktorskich pod opieką naukową; wskaże cel wykorzystania danych mieszczący się w zakresie badań naukowych; zobowiąże się do przestrzegania warunków określonych w umowie o wykorzystanie danych. Wnioski składane w celach komercyjnych, dydaktycznych bez elementu badawczego, dziennikarskich, procesowych lub kontrolnych nie będą uwzględniane. Wniosek rozpatrywany jest w terminie 30 dni od jego otrzymania. W razie potrzeby wnioskodawca może zostać poproszony o uzupełnienie informacji.
dc.description.financeorgNarodowe Centrum Nauki
dc.description.grantnumber2015/19/D/HS5/01241
dc.description.granttitleRola psychologii w procesie podejmowania decyzji przez zawodowych uczestników postępowania karnego
dc.identifier.doi10.58142/swps-jk-psychlaw-01/2026
dc.identifier.urihttps://share.swps.edu.pl/handle/swps/2507
dc.languagepl
dc.pbn.affiliationpsychologia
dc.relation.publicationhttps://doi.org/10.4467/12307483PFS.20.005.14785
dc.rights.originalLimitedAccess
dc.subject.encredibility assessment
dc.subject.eneyewitness testimony
dc.subject.encredibility criteria
dc.subject.eneyewitness interview
dc.subject.enexpert psychologist opinion
dc.subject.enintuition
dc.subject.ennon-verbal communication
dc.subject.enqualititative research
dc.subject.enIDI
dc.subject.plcena wiarygodności zeznań
dc.subject.plzeznania świadków
dc.subject.plkryteria oceny dowodów
dc.subject.plswobodna ocena dowodów
dc.subject.plprzesłuchanie świadka
dc.subject.plopinia sądowo-psychologiczna
dc.subject.plbiegły psycholog
dc.subject.plintuicja w podejmowaniu decyzji
dc.subject.plkomunikacja niewerbalna
dc.subject.plbadania jakościowe
dc.subject.plindywidualne wywiady pogłębione
dc.submitter.afilliationInstytut Psychologii, Uniwersytet SWPS
dc.submitter.email[email protected]
dc.submitter.nameJoanna Kabzińska
dc.submitter.roleKierownik projektu
dc.titleRola psychologii w procesie podejmowania decyzji przez zawodowych uczestników postępowania karnego - badania jakościowe
dc.title.alternativeThe influence of psychological knowledge on the decision-making process of legal professionals in criminal justice system - qualititative research
dspace.entity.typeDataset