Psychologiczne interwencje internetowe o skuteczności popartej dowodami naukowymi: wyzwania, dobre praktyki i rekomendacje
Psychologiczne interwencje internetowe o skuteczności popartej dowodami naukowymi: wyzwania, dobre praktyki i rekomendacje
StatusVoR
Alternative title
Authors
Kornacka, Monika
Maj, Anna
Szastok, Marta
Karkosz, Stanisław
Barnes, Steven
Para, Małgorzata
Prescott, Julie
Leśnierowska, Magdalena
Smoktunowicz, Ewelina
Monograph
Monograph (alternative title)
Date
2025
Publisher
Journal title
Przegląd Psychologiczny
Issue
4
Volume
68
Pages
Pages
93-115
ISSN
0048-5675
ISSN of series
Access date
2025-12-22
Abstract PL
Cel: Liczba oddziaływań psychologicznych dostarczanych za pomocą nowych technologii, takich jak aplikacje, chatboty, platformy internetowe, czyli tzw. interwencji internetowych, dynamicznie rośnie. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca ich rozwijanie ze względu na dostępność – zarówno w kontekście wykluczenia geograficznego i ekonomicznego, jak i ograniczonej liczby psychoterapeutów oraz długiego czasu oczekiwania na usługi w obszarze zdrowia psychicznego.
Interwencje internetowe, dostarczane jako samodzielne programy lub uzupełnienie tradycyjnej pomocy psychologicznej i psychoterapii, mają skuteczność potwierdzoną licznymi metaanalizami. Jednak część rozwiązań, które pojawiają się na rynku nie jest tworzona na podstawie modeli teoretycznych, a ich efektywność pozostaje niezbadana lub zbadana w sposób niewystarczający. Niniejszy artykuł, bazując na narracyjnym przeglądzie literatury, pozycjonuje interwencje internetowe jako rozwiązania oparte na dowodach, a jednocześnie omawia najważniejsze z wyzwań stojących przed tą dziedziną badań i praktyki klinicznej.
Tezy: Najważniejsze obecnie wyzwania to: (1) trudności w klasyfikowaniu i nazywaniu interwencji internetowych; (2) konieczność dostarczania wysokiej jakości dowodów naukowych potwierdzających efektywność konkretnej interwencji, a nie tylko jej podstaw teoretycznych; (3) wzięcie pod uwagę specyficznych aspektów interwencji internetowych, takich jak współprojektowanie rozwiązań, doświadczenia użytkownika, cyfrowe przymierze terapeutyczne czy grywalizacja.
W artykule przedstawiono aktualne praktyki dotyczące interwencji, omówiono przykłady regulacji oraz potrzeby i oczekiwania użytkowników w zakresie ich bezpiecznego wyboru i użytkowania.
Konkluzja: Interwencje internetowe są praktykami opartymi na dowodach naukowych. Biorąc pod uwagę obecny stan regulacji, należy szczególnie zadbać, aby jasno komunikować, w jaki sposób skuteczność danej interwencji została zbadana w odniesieniu do standardów, co umożliwi świadomy wybór interwencji pacjentom i profesjonalistom.
Abstract EN
Abstract other
Keywords PL
interwencje internetowe
eZdrowie
interwencje oparte na dowodach naukowych
eZdrowie
interwencje oparte na dowodach naukowych