Cykl fotografii "Swelina"

dc.abstract.authorSwelina to malowniczy potok w Kolibkach, który płynie przez ponad 2,5 kilometra od źródeł w Bernadowie do ujścia w Zatoce Gdańskiej. Dziś to teren spacerowy, jednak w latach 1920–1939 koryto stanowiło granicę między II Rzeczpospolitą a Wolnym Miastem Gdańskiem. Życie nad Sweliną było wtedy pełne kontrastów: z jednej strony panował tu kurortowy luz, plażowa beztroska i sąsiedzki przemyt, z drugiej – narastało napięcie polityczne i militaryzacja, które we wrześniu 1939 roku uczyniły z Kolibek jeden z pierwszych punktów niemieckiego ataku. Prezentowany projekt to wizualna opowieść o niewidzialnych barierach wciąż zapisanych w tym krajobrazie. Pojęcie granicy funkcjonuje tu na poziomie historycznym (styk dwóch państw), materialnym (fizyczne koryto potoku) oraz cyfrowym (linia podziału między realnym pejzażem a jego matematycznym zapisem). Punktem wyjścia dla projektu jest nieistniejący już słup graniczny u ujścia potoku, a dopełnieniem – los jedynego ocalałego, oryginalnego słupka z tamtych czasów. Stoi on dziś przy szkole podstawowej w Gdańsku Kokoszkach. Ekspozycja łączy trzy języki wizualne: współczesne, klasyczne fotografie rejestrujące dziki spokój natury, nieliczne zdjęcia archiwalne oraz trójwymiarowe skany brzegów potoku. Przetworzona w chmurę punktów rzeźba terenu ujawnia cyfrowe pęknięcia. Autorka świadomie wykorzystuje estetykę błędu i zniekształcenia, ukazując cyfrową niedoskonałość jako metaforę ułomności ludzkiej pamięci i stopniowego zapominania o bolesnej historii. Projekt stawia pytanie, czy w spokojnym dziś jarze wciąż obecny jest duch dawnego podziału. "Swelina" została zrealizowana na zaproszenie Pańśtwowej Galerii Sztuki w Sopocie i pokazana podczas festiwalu "W Ramach Sopotiu" od 4 września do 4 października 2026.
dc.abstract.enAgnieszka Rayss’s photographic series "The Swelina" is a visual narrative about the invisible barriers still imprinted on the landscape of the eponymous Swelina - a stream in Kolibki flowing from its source in Bernadowo to its mouth in the Gulf of Gdańsk. Although the area is now a recreational walking spot, between 1920 and 1939 the stream’s channel marked the border between the Second Polish Republic and the Free City of Gdańsk; consequently, it witnessed the political and military tensions that made Kolibki one of the initial targets of the German attack in September 1939. The project takes as its starting point a border post - no longer in existence - that once stood at the stream’s mouth, while also tracing the fate of the only surviving original marker from that era, which now stands near a primary school in the Gdańsk district of Kokoszki. The exhibition combines three visual languages: contemporary, classic photographs capturing the wild serenity of nature; a selection of archival images; and 3D scans of the stream’s banks. The artist deliberately employs an aesthetic of error and distortion, using digital imperfection as a metaphor for the fallibility of human memory and the gradual fading of painful history. The Swelina series was created at the invitation of the State Art Gallery in Sopot and presented from September 3 to October 4, 2026, as part of the 12th edition of the "W Ramach Sopotu" Photography Festival, organized by the City of Sopot. The event was supported by, among others, The Port of Gdynia and the French Institute in Poland, which, among other things, resulted in a strong presence of artists from France in the festival program.
dc.abstract.plCykl fotografii "Swelina" Agnieszki Rayss to wizualna opowieść o niewidzialnych barierach wciąż zapisanych w rejonie tytułowej Sweliny, czyli rzeki w Kolibkach, prowadzącej od źródeł w Bernadowie do ujścia w Zatoce Gdańskiej. Dziś to teren spacerowy, jednak w latach 1920–1939 koryto stanowiło granicę między II Rzeczpospolitą a Wolnym Miastem Gdańskiem, w efekcie czego było świadkiem napięć politycznych i wojskowych, które we wrześniu 1939 roku uczyniły z Kolibek jeden z pierwszych punktów niemieckiego ataku. Punktem wyjścia dla projektu jest nieistniejący już słup graniczny u ujścia potoku, a dopełnieniem - los jedynego ocalałego, oryginalnego słupka z tamtych czasów. Stoi on dziś przy szkole podstawowej w Gdańsku Kokoszkach. Ekspozycja łączy trzy języki wizualne: współczesne, klasyczne fotografie rejestrujące dziki spokój natury, nieliczne zdjęcia archiwalne oraz trójwymiarowe skany brzegów potoku. Autorka świadomie wykorzystuje estetykę błędu i zniekształcenia, ukazując cyfrową niedoskonałość jako metaforę ułomności ludzkiej pamięci i stopniowego zapominania o bolesnej historii. Cykl "Swelina" został zrealizowany na zaproszenie Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie i upubliczniony w dniach od 3.09 do 4.10.2026 podczas 12. edycji Festiwalu Fotografii "W Ramach Sopotu", organizowanego przez Urząd Miasta Sopotu. Wydarzenie wspierały m.in. Port Gdynia oraz Instytut Francuski w Polsce, co wiązało się m.in. z silną obecnością artystów z Francji w programie festiwalu.
dc.affiliationInstytut Projektowania
dc.affiliationWydział Projektowania w Warszawie
dc.areaSopot
dc.contributor.authorRayss, Agnieszka
dc.contributor.institutionUrząd Miasta Sopotu, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie
dc.coverage.spatialnational_international
dc.coverage.temporal3.09-4.10.2026 (Sopot)
dc.date.access2026-09-03
dc.date.accessioned2026-10-26T12:55:23Z
dc.date.available2026-09-03
dc.date.created2026
dc.date.issued2026-09-03
dc.date.premiere2026-09-03
dc.date.submitted2026-09-19
dc.description.artCykl fotografii "Swelina" autorstwa Agnieszki Rayss to wizualna opowieść o niewidzialnych barierach wciąż zapisanych w rejonie tytułowej Sweliny, czyli rzeki w Kolibkach, prowadzącej od źródeł w Bernadowie do ujścia w Zatoce Gdańskiej. Dziś to teren spacerowy, jednak w latach 1920–1939 koryto stanowiło granicę między II Rzeczpospolitą a Wolnym Miastem Gdańskiem, w efekcie czego było świadkiem napięć politycznych i wojskowych, które we wrześniu 1939 roku uczyniły z Kolibek jeden z pierwszych punktów niemieckiego ataku. Punktem wyjścia dla projektu był nieistniejący już słup graniczny u ujścia potoku, a dopełnieniem - los jedynego ocalałego, oryginalnego słupka z tamtych czasów. Stoi on dziś przy szkole podstawowej w Gdańsku Kokoszkach. Cykł łączy trzy języki wizualne: współczesne, klasyczne fotografie rejestrujące dziki spokój natury, nieliczne zdjęcia archiwalne oraz trójwymiarowe skany brzegów potoku. Autorka świadomie wykorzystuje estetykę błędu i zniekształcenia, ukazując cyfrową niedoskonałość jako metaforę ułomności ludzkiej pamięci i stopniowego zapominania o bolesnej historii. Cykl "Swelina" został zrealizowany na zaproszenie Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie i upubliczniony w dniach od 3.09 do 4.10.2026 podczas 12. edycji Festiwalu Fotografii "W Ramach Sopotu", organizowanego przez Urząd Miasta Sopotu. Wydarzenie wspierały m.in. Port Gdynia oraz Instytut Francuski w Polsce, co zapewniło festiwalowi promocję we Francji.
dc.description.conftypeJednym z najbardziej charakterystycznych elementów sopockiego festiwalu pozostają rezydencje artystyczne. Twórcy nie przywożą do miasta wyłącznie wcześniej przygotowanych prac, lecz tworzą projekty inspirowane samym Sopotem. W tym roku do udziału w rezydencji wybrano Martę Bogdańską, Annę Kędziorę i Nyo Jinyong Lian. Artystki pracowały w Sopocie już w maju, przygotowując własne interpretacje tegorocznego hasła. Ich premierowe projekty zostały pokazane na wspólnej wystawie "GRANICA". W programie festiwalu znalazły się również "Lifespan" Jerzego Hejbera, "Swelina" Agnieszki Rayss oraz "Shape of Stories / French Photography" wystawa prezentująca młodą fotografię francuską. Wśród jej autorów znaleźli się Maxime Riché, Charles Thiefaine, Jeremy Appert, Caroline Ruffault, Alice Pallot oraz Nathyfa Michel. Link: https://esopot.pl/pl/11_wiadomosci/45680_wielkie-swieto-fotografii-w-sopocie-uznani-artysci-wystawy-i-liczne-wydarzenia.html
dc.description.points100
dc.description.provenancecountryPL
dc.description.provenancepurchasePaństwowa Galeria Sztuki w Sopocie
dc.description.sdgPeaceJusticeAndStrongInstitutions
dc.description.series"Swelina"
dc.description.typecategory_major
dc.editor.points100
dc.editor.share100
dc.exhibition"Swelina"
dc.exhibition.cityPaństwowa Galeria Sztuki w Sopocie
dc.exhibition.countryPolska
dc.exhibition.seriesweblinkhttps://esopot.pl/pl/11_wiadomosci/45680_wielkie-swieto-fotografii-w-sopocie-uznani-artysci-wystawy-i-liczne-wydarzenia.html
dc.exhibition.weblinkhttps://www.fotopolis.pl/newsy-sprzetowe/wydarzenia/39787-festiwal-fotografii-w-ramach-sopotu-startuje-juz-3-wrzesnia
dc.format.mediumFotografia
dc.identifier.urihttps://share.swps.edu.pl/handle/swps/2672
dc.identifier.weblinkhttps://wramachsopotu.pl/wystawy/swelina/
dc.pbn.affiliationsztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
dc.placePL
dc.pubinfoPL
dc.rightsClosedAccess
dc.subject.enThe Swelina
dc.subject.enriver
dc.subject.enborder
dc.subject.enexhibition
dc.subject.enseries of photographs
dc.subject.plSwelina
dc.subject.plrzeka
dc.subject.plgranica
dc.subject.plwystawa
dc.subject.plcykl fotografii
dc.subtypeR03N2.1.11
dc.titleCykl fotografii "Swelina"
dc.title.alternativeThe Swelina
dc.typeArtAuthorWorkonExhibitionReputableEntity
dspace.entity.typeArtistic